Artykuł sponsorowany
Bankowość otwarta zamiast zaświadczeń - jak firmy pożyczkowe oceniają dochód klienta bez BIK?

Tekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia
Jeszcze kilka lat temu wniosek o pożyczkę bez zaświadczenia od pracodawcy często opierał się na oświadczeniu klienta. Dziś coraz częściej wystarczy kilka kliknięć i zalogowanie się do własnego banku za pośrednictwem bezpiecznego połączenia, które pozwala przeanalizować historię wpływów i wydatków na koncie.
To właśnie bankowość otwarta. Może pomóc w ocenie zdolności kredytowej osobom, które nie mają historii w BIK lub mają w niej starszy wpis. Jak działa ten mechanizm, kto może z niego korzystać i jakie informacje udostępniasz firmie pożyczkowej? Wyjaśniamy, jak wygląda ten proces w praktyce.
Dlaczego firma w ogóle musi sprawdzić dochód?
Instytucja pożyczkowa nie ocenia klienta z własnej inicjatywy. Ustawa o kredycie konsumenckim wymaga, aby uzależniła udzielenie pożyczki od pozytywnej oceny zdolności kredytowej, a ocenę tę oparła na danych od zaufanych dostawców, w szczególności biur informacji kredytowej i biur informacji gospodarczej¹². Gdy ta analiza nie wystarcza, firma odbiera od klienta oświadczenie o dochodach i stałych wydatkach, przy wyższych kwotach wraz z dokumentami¹.
Problem w tym, że samo oświadczenie trudno zweryfikować, a zaświadczenie z zakładu pracy nie pasuje do pożyczki zawieranej w kwadrans przez internet. Luka między wymogiem ustawowym a oczekiwaniem klienta wymagała narzędzia, które jest jednocześnie szybkie i wiarygodne.
Co to jest usługa dostępu do informacji o rachunku?
Takim narzędziem stała się usługa dostępu do informacji o rachunku, w skrócie AIS, uregulowana w ustawie o usługach płatniczych³. Działa tak: klient w trakcie składania wniosku wybiera swój bank i loguje się do niego przez interfejs dostawcy AIS. Dostawca pobiera historię rachunku i przekazuje ją firmie pożyczkowej w formie raportu. Klient nie podaje nikomu hasła do banku, a dostęp obejmuje tylko odczyt, bez możliwości zlecenia przelewu.
Usługę tę może świadczyć wyłącznie podmiot wpisany do rejestru prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego, który musi między innymi wykazać ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej albo inne zabezpieczenie roszczeń użytkowników³. Dostęp odbywa się na podstawie zgody użytkownika, którą można cofnąć³. Warto to sprawdzić, zanim kliknie się „loguję": nazwa dostawcy AIS pojawia się zwykle w oknie logowania.
Co firma pożyczkowa widzi w raporcie?
Raport z rachunku pokazuje to, czego nie ma w żadnej bazie kredytowej: regularność wpływów, ich źródło, stałe obciążenia, saldo na koniec miesiąca. Dla firmy, która nie korzysta z BIK, jest to podstawowy materiał do oceny. Dla klienta zatrudnionego na umowie zlecenie albo prowadzącego jednoosobową działalność to często jedyny sposób, by udowodnić dochód bez tygodnia zbierania papierów.
Z tego samego powodu w ofertach pojawia się kategoria pożyczka bez baz. Nie chodzi w niej o rezygnację z oceny zdolności, bo tej ustawa nie dopuszcza, tylko o inny zestaw źródeł: wybrane rejestry dłużników plus historia rachunku zamiast pełnego raportu kredytowego. Rozbieżność między tym, co klient deklaruje, a tym, co widać na koncie, kończy się w takim modelu odmową równie szybko jak negatywny wpis w BIK.
Dla kogo to korzystne, a dla kogo nie?
Bankowość otwarta sprzyja osobom, które mają stabilne wpływy, ale krótką albo przerwaną historię kredytową: młodym pracownikom, osobom po powrocie z zagranicy, zleceniobiorcom. Jeżeli jedynym problemem jest dawne opóźnienie w BIK, oferty firm, które oceniają klienta na podstawie rachunku i rejestrów BIG, mogą być realną alternatywą. Ich porównanie znajdziesz w zestawieniu pożyczek bez BIK, sprawdź tutaj.
Nie sprzyja natomiast osobom, które liczyły na to, że nieregularne wpływy albo stałe zajęcie komornicze pozostaną niezauważone. Raport z rachunku pokazuje je dokładniej niż jakakolwiek baza. Nie jest też rozwiązaniem dla kogoś, kto większość dochodu otrzymuje w gotówce, bo takiego dochodu na koncie po prostu nie widać.
Na co uważać przy udzielaniu dostępu?
Trzy rzeczy. Po pierwsze, dostawca AIS ma być wpisany do rejestru KNF, a firma pożyczkowa do rejestru instytucji pożyczkowych prowadzonego przez ten sam urząd³⁴. Po drugie, logowanie odbywa się na stronie banku albo w jego aplikacji, nigdy przez formularz, który prosi o wpisanie hasła bankowego poza bankiem. Po trzecie, zakres i czas obowiązywania zgody są opisane w oknie logowania, warto je przeczytać, zamiast klikać dalej, bo zgoda na raport do konkretnego wniosku to nie to samo, co stały wgląd w konto.
Dla porównania ofert różnych firm przydaje się pośrednik. Finansowo.pl po jednym bezpłatnym wniosku przedstawia propozycje od kilku pożyczkodawców, w tym takich, które oceniają klienta na podstawie danych z rachunku. Decyzję kredytową zawsze podejmuje firma pożyczkowa, a przed podpisaniem umowy warto porównać RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty, bo to one, nie wysokość raty, pokazują realny koszt.
Finansowo.pl nie udziela pożyczek ani kredytów i nie podejmuje decyzji kredytowych. Przed podpisaniem umowy zapoznaj się z formularzem informacyjnym i sprawdź RRSO oraz całkowitą kwotę do zapłaty.
Źródła
- Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (art. 9, art. 9a). Dz.U. 2011 nr 126 poz. 715 z późn. zm. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111260715
- Ustawa antylichwiarska nakłada na instytucje pożyczkowe nowe obowiązki. LEX.pl [dostęp: 26.10.2026]. https://www.lex.pl/ustawa-antylichwiarska-naklada-nowe-obowiazki-na-instytucje-pozyczkowe,21721.html
- Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (art. 59s, art. 117b). Dz.U. 2011 nr 199 poz. 1175 z późn. zm. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111991175
- Komisja Nadzoru Finansowego. Rejestr instytucji pożyczkowych. [dostęp: 26.10.2026]. https://www.knf.gov.pl/podmioty/sektor_instytucji_pozyczkowych/rejestr_instytucji_pozyczkowych